Xuất khẩu trái cây hướng tới mốc 3,6 tỷ USD vào năm 2020.

Thanh Long là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, với khoảng 1,1 tỷ USD năm 2018.Cục trồng trọt (Bộ NN-PTNT) cho biết, những năm gần đây, sản xuất CAQ cả nước nói chung và các tỉnh phía nam nói riêng được quan tâm đầu tư và phát triển khá toàn diện, liên tục tăng trưởng cả về diện tích, sản lượng và giá trị, phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Hiện tại, diện tích cây...

Thanh Long là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, với khoảng 1,1 tỷ USD năm 2018.

Cục trồng trọt (Bộ NN-PTNT) cho biết, những năm gần đây, sản xuất CAQ cả nước nói chung và các tỉnh phía nam nói riêng được quan tâm đầu tư và phát triển khá toàn diện, liên tục tăng trưởng cả về diện tích, sản lượng và giá trị, phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Hiện tại, diện tích cây ăn quả khu vực phía nam ước đạt 596.331 ha, chiếm 60% diện tích CAQ cả nước; tổng sản lượng quả đạt hơn 6,6 triệu tấn, chiếm khoảng 67% sản lượng quả cả nước, tăng trên 61% so năm 2010 là 2,5 triệu tấn.

Hiện tại, miền nam có 14 loại quả có diện tích lớn, hơn 10 nghìn ha/loại như: xoài 80 nghìn ha , chuối 78 nghìn ha, thanh long 53 nghìn ha, cam 44 nghìn ha, bưởi 44 nghìn ha, nhãn 35 nghìn ha, sầu riêng 47 nghìn ha, dứa 33 nghìn ha, chanh 27 nghìn ha, chôm chôm 25 nghìn ha, mít 20 nghìn ha, quýt 15 nghìn ha, bơ 14 nghìn ha, na 11 nghìn ha… Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng trồng cây ăn quả chủ lực, chiếm khoảng 58% diện tích cây ăn quả toàn miền nam, vùng Đông Nam Bộ chiếm 17%, vùng duyên hải Nam Trung Bộ 15% và vùng Tây Nguyên 10%.

Năm 2018, giá trị xuất khẩu rau quả đạt 3,8 tỷ USD, tăng trên 47,3% so năm 2017, trong đó ước tính các sản phẩm từ quả chiếm hơn 80% tổng giá trị. Trong năm qua, thanh long là mặt hàng quả xuất khẩu chủ lực với khoảng 1,1 tỷ USD năm 2018, tiếp đó là chuối, chôm chôm, nhãn, vải, xoài, măng cụt, sầu riêng. Năm 2018, có 13 thị trường xuất khẩu lớn có giá trị trên 25 triệu USD, Trung Quốc là thị trường lớn nhất chiếm 73,1% thị phần, còn lại là Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hà Lan, Malaysia, Thái-lan, Australia, Đài Loan (Trung Quốc), UAE.

Theo dự báo của FAO: thị trường rau quả có tỷ trọng lớn nhất trong nhóm thực phẩm tươi sống toàn cầu, trong đó, rau và trái cây chiếm tới hơn 59% và có tốc độ tăng trưởng 2,88% trong giai đoạn 2016-2021. Đặc biệt, trong thời gian tới, nhu cầu tiêu thụ rau quả tươi và chế biến trên thị trường thế giới dự báo sẽ tăng. Đây có thể coi là cơ hội tốt cho rau quả Việt Nam mở rộng xuất khẩu sang các thị trường “khó tính” như Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ…

Để đạt được mục tiêu đề ra thì sản xuất cây ăn quả nước ta nói chung và miền nam nói riêng đang đứng trước khá nhiều thách thức, khó khăn cần tháo gỡ để phát triển bền vững. Trong đó phải kể tới khâu tổ chức sản xuất chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu yêu cầu xuất khẩu; thiếu mô hình sản xuất theo chuỗi do quy mô nhỏ lẻ, manh mún, phân tán, khó khăn cho công tác đầu tư, quản lý chất lượng, tiêu thụ sản phẩm; doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm nhiều trong việc liên kết sản xuất, các liên kết sản xuất. Hợp tác xã còn mang tính hình thức, hoạt động thiếu hiệu quả, nông dân chưa thấy hiệu quả khi tham gia liên kết. Tác động của biến đổi khí hậu như: khô hạn, xâm nhập mặn, tình hình bệnh vàng lá Greening trên cam quýt, chổi rồng hại nhãn, đốm trắng thanh long và việc lạm dụng phân bón, thuốc BVTV hóa học gây ảnh hưởng lớn đến tuổi thọ vườn, năng suất, chất lượng và ATTP trái cây.

Thứ trưởng Bộ NN-PTNT cho biết: Để đạt được mục tiêu đề ra đến năm 2020, giá trị kim ngạch xuất khẩu quả đạt trên 3,6 tỷ USD thì việc tổ chức xây dựng các đề án, kế hoạch phát triển cây ăn quả chủ lực toàn quốc, trong đó chú trọng yếu tố thị trường, đặc biệt là các thị trường lớn. Mỗi tỉnh, thành phố chọn một số chủng loại cây ăn quả chủ lực, xây dựng vùng sản xuất tập trung, đầu tư phát triển ngành hàng theo chuỗi giá trị, gắn với các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển nông thôn mới trên địa bàn. Tuyên truyền vận động nông dân liên kết với nhau tổ chức sản xuất, hình thành các hợp tác xã, tổ sản xuất, tổ liên kết sản xuất; hình thành vùng trồng tập trung chuyên canh. Đặc biệt là các hợp tác xã kiểu mới với vai trò liên kết sản xuất bảo đảm truy xuất nguồn gốc, kết nối các doanh nghiệp thu mua tiêu thụ sản phẩm. Các địa phương sớm hình thành các liên kết vùng trong sản xuất, tiêu thụ, xuất khẩu trái cây.

Trước mắt, Bộ chỉ đạo các địa phương sớm liên kết vùng thực hiện kế hoạch lịch thời vụ sản xuất năm loại cây ăn quả chủ lực trồng tập trung vùng Nam Bộ gồm: thanh long, xoài, chôm chôm, sầu riêng và nhãn. Tập trung xây dựng, phát triển các chuỗi giá trị, tiêu thụ sản phẩm thông qua hợp đồng đến năm 2020 chiếm 30-35% trên tổng sản lượng. Các địa phương cần đẩy mạnh tổ chức xúc tiến thương mại đối với các loại trái cây tại các thị trường lớn, thị trường có tiềm năng, nhằm nâng giá trị tiêu thụ và mở thị trường mới. Bộ ngành T.Ư sẽ thúc đẩy đàm phán, tháo gỡ rào cản, ký kết các hiệp định kiểm dịch thực vật đối với các nước có khả năng nhập khẩu trái cây Việt Nam, đặc biệt là các thị trường lớn. Hỗ trợ doanh nghiệp và các địa phương xây dựng thương hiệu, đăng ký chỉ dẫn địa lý sản phẩm quả để ngày càng có nhiều sản lượng trái cây xuất xuất trong thời gian tới. Bộ NN-PTNT kiến nghị Chính phủ tích cực đàm phán với các nước để mở rộng thị trường xuất khẩu. Chỉ đạo các cơ quan thương vụ Việt Nam ở nước ngoài đẩy mạnh hoạt động kết nối, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tìm hiểu thị trường, ký kết hợp đồng tiêu thụ trái cây Việt Nam.

THANH PHONG

Baonongnghiep.vn tổng hợp